De omgeving

Erik van Asten fotografeert Leende en het Leenderbos, en niets anders. Vraag hem om in een ander dorp plaatjes te gaan maken en hij doet het gewoon niet. Hij is voor dag en dauw op pad en komt elke keer terug met de nevel boven de heide, het licht tussen de bomen of een ree dat jij net gemist hebt. Kijk op zijn Instagram voordat je gaat lopen, dan weet je waar je op moet letten. Daar heb je wel een Instagram-account voor nodig: zonder inloggen laat Instagram de foto’s niet zien.

Een buurtschap van langgevelboerderijen op de dekzandrug tussen de beekdalen van de Strijper Aa en de Buulder Aa, precies tussen de oude handelswegen van 's-Hertogenbosch naar Luik en van Antwerpen naar Keulen. Daar komt de welvaart vandaan die je aan de boerderijen ziet: vanaf de zeventiende eeuw woonden hier valkeniers en teuten. De valkeniers richtten op de heide slechtvalken af voor de hoven van Europa, van prins Maurits tot Madrid, Parijs en Berlijn; rond 1645 noemde Philips van Leefdael Leende al een vermaarde plaats door de valkeniers. De teuten waren handelsreizigers: ze trokken in het voorjaar met koperwerk, textiel en zelfs mensenhaar naar Duitsland en Denemarken en kwamen in de winter terug. Beide beroepen verdwenen in de negentiende eeuw. Rond 1900 kwamen er schilders op het boerenleven af, ruim twintig in deze streek, van wie Jan Sluijters de bekendste is.

Het dorpscafé van Leenderstrijp, op 150 meter van onze voordeur. In 2024 legden 52 inwoners van Strijp geld bij elkaar en richtten Coöperatie de Hospes op, om het pand te behouden voor het dorp. Het is op één muur na gesloopt, onderkelderd en opnieuw opgebouwd. Het terras is al open; in december 2026 gaat het helemaal open.

De dorpswinkel werd in 1916 door de inwoners zelf opgericht, om een eigen lagere school te kunnen betalen. Tot dat jaar liepen de kinderen van Strijp vier keer per dag over het zandpad naar de school in Leende: heen, tussen de middag naar huis, weer heen en aan het eind van de middag terug, elke keer tweeënhalve kilometer. De gemeente en de pastoor wilden geen school in Strijp, dus richtten de inwoners een school- en winkelvereniging op en betaalden ze de school met de winst van de winkel. Sinds 1920 zit de winkel in dit pand. Hij staat bekend als de oudste nog zelfstandige kruidenier van Nederland, verkoopt brood van de bakker uit Leende en heeft een terras voor de deur.

Open: oktober t/m maart wo t/m vr 9.00-17.00, za 8.30-16.00; april t/m september ook di 9.00-17.00 en zo 9.00-16.00. Maandag gesloten.

De kapel aan de rand van het dorp is van 1843 en is opgebouwd uit resten van een kapel uit de vijftiende eeuw. Elk jaar op 24 juni worden hier de Sint-Janstrossen gewijd, een gebruik dat op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed staat.

De molen van Leenderstrijp is geen kopie maar een herbouw op tweederde van het formaat van het origineel: de standerdmolen van Leende, die op 14 november 1940 door een zware storm werd verwoest. Er zitten onderdelen van die molen in, waaronder een deel van de eiken schaliën. De bouw begon in 2003, de wieken draaien sinds september 2012 en sinds 2018 kan er ook gemalen worden. Binnen kom je alleen op afspraak.

Open: van buiten altijd te zien, naar binnen alleen op afspraak

In augustus kleurt de heide paars, op de Groote Heide en op de Strabrechtse Heide. Ga vroeg in de ochtend; dan is het stil en staat er vaak nevel boven de vennen.

Het natuurgrenspark beslaat ruim tienduizend hectare bos, heide en vennen aan weerszijden van de Nederlands-Belgische grens; het Leenderbos is het stuk dat vlak achter het dorp begint. Aan de Valkenswaardseweg in Leende ligt het startpunt voor wandel- en fietsroutes door het Leenderbos, de Groote Heide en de Beverbeekse Heide.

De dichtstbijzijnde natuurpoort van De Groote Heide, bij Soerendonk. Startpunt voor wandelingen en fietstochten door het landgoed en de bossen eromheen.

Bos tussen Heeze en de Strabrechtse Heide, rustiger dan de heide zelf en met schaduw op een warme dag. Hoort net als het Leenderbos bij De Groote Heide. Mooiste aanloop: parkeer in het centrum van Heeze bij Tapperij De Zwaan, en loop vandaar langs Kasteel Heeze het bos in.

Een van de zeven natuurpoorten van De Groote Heide, aan de rand van de Strabrechtse Heide bij Heeze. Parkeren, koffie bij het heidecafé en dan zo de heide op. Hier beginnen de meeste gemarkeerde wandelingen over de Strabrechtse Heide.

Het grootste aaneengesloten heidegebied van Brabant, ten noordoosten van Heeze. Bij natuurpoort De Plaetse staat de schaapskooi met een kudde van ruim 350 Kempense heideschapen, en er is een heidecafé. Daar begint ook het kabouterpad.

De oude watermolen aan de Dommel bij Valkenswaard is zelf een natuurpoort. Vanaf het dal kun je kanoën op de Dommel. Reserveer dat vooraf bij een van de verhuurders.

Zeshonderd hectare heide, vennen en stuifzand bij Valkenswaard, met het dal van de Dommel erdoorheen. Er loopt een rondje van ongeveer dertien kilometer omheen. Je gaat het gebied in bij de Venbergse Watermolen, of je parkeert op het Monseigneur Kuijpersplein in Borkel, waar twee cafés aan het plein zitten; daar begint het ook.

De natuurpoort van De Groote Heide die in de stad ligt: het groene gebied aan de zuidkant van Eindhoven, met Museumpark VONK, de stadsboerderij en de Dommel erdoorheen. Handig als je natuur en stad op een dag wilt combineren.

De natuurpoort bij de abdij, te herkennen aan de enorme sleutel die er staat. In het poortgebouw zit sinds 2023 het inspiratiepunt van De Groote Heide: gratis binnenlopen, met informatie over het gebied en over de abdij zelf. Er beginnen vier wandelroutes van twee tot veertien kilometer, en de terrassen van de brouwerij liggen op een paar stappen. Wil je het klooster van binnen zien, boek dan vooraf een rondleiding.

Open: het inspiratiepunt is van woensdag tot en met zondag open, in de winter korter

Het grootste ven van Nederland, aan de rand van de Strabrechtse Heide bij Someren. Let op: na de droogte van 2026 staat het grotendeels droog, en dat trekt niet met één regenbui bij. Je ziet nu dus de bodem van een ven en niet het water. Een doel om naartoe te fietsen of te lopen, niet om naast te parkeren.

Natuurpoort aan de Belgische kant, in het dal van de Warmbeek. Je rijdt de grens over zonder dat je het merkt. Startpunt van verschillende wandelingen door het beekdal.

De natuurpoort aan Belgische kant bij Pelt, aan het grensoverschrijdende natuurgebied Hageven-De Plateaux. Hier begint het wandelnetwerk aan de andere kant van de grens.

Grensoverschrijdend natuurgebied in Pelt, België, met moeras, vennen en het dal van de Dommel. Het Hagevenpad is een wandeling van 6,5 kilometer, die begint bij bezoekerscentrum De Wulp.

Een gemarkeerde wandeling van 6,7 kilometer die het dorp en het bos aan elkaar knoopt: langs de langgevelboerderijen en de Sint-Janskapel, de rand van het Leenderbos in en over de heide met de vennen. Als het kleinste rondje te klein is en de dertien kilometer van De Malpie te veel, is dit de maat ertussenin.

Je hoeft niet ver. Het kortste ommetje vanaf de voordeur is 3,5 kilometer, een klein uur lopen, en daarmee heb je al een flink deel van Leenderstrijp en het land eromheen gezien. Wil je het uitgestippeld hebben: de Strijperroute is 3,2 kilometer en gaat langs de langgevelboerderijen het Leenderbos in. Voor de deur ligt bovendien knooppunt 54, dus je kunt de knooppunten lopen en je rondje zo lang maken als je wilt. Vraag het ons, dan wijzen we de weg.

De abdij is te belopen vanaf de voordeur: 6 kilometer, ruim een uur, door het bos en de grens over. Bij de Kluis zelf kun je je prima een paar uur vermaken, met de brouwerij, de winkel, het proeflokaal en het bezoekerscentrum van De Groote Heide. Daarna loop je dezelfde weg terug, weer ruim een uur. Dan heb je een dag gehad en geen auto nodig gehad.

Op twintig plekken in Heeze-Leende staat een tafel met twee gedichten die bij de plek horen: één van een volwassene en één van een kind. Twee ervan staan in het dorp zelf, bij Coöp Sint Jan en bij de Sint-Janskapel. De wandelroutes zijn 6,5 tot 10,3 kilometer en beginnen bij het Brouwershuis in Leende, het gemeentehuis in Heeze of de Spar in Sterksel; de fietsroute is 28 kilometer. Alles loopt over de knooppunten, dus je kunt overal instappen.

Een wandeling van 11,7 kilometer vanaf de Van Hornelaan in Soerendonk, door het Buulderbroek en het Cranendonckse bos, langs Kasteel Cranendonck, een teutenboerderij en Oud-Maarheeze. Over de Buulder Aa ligt een trekvlot dat je zelf overtrekt. Het is de beek die ook langs ons dorp loopt, hier een stuk verderop.

Wandeling van 10,7 kilometer die Kasteel Heeze en de Strabrechtse Heide aan elkaar knoopt. De bekendste wandeling van de gemeente.

Een kilometer lang kabouterpad over de Strabrechtse Heide, vanaf het heidecafé bij De Plaetse. Geschikt voor kleine kinderen en voor wie slecht ter been is.

Vanaf natuurpoort De Plaetse lopen gemarkeerde lussen van drie tot vijf kilometer, waaronder een pad dat geschikt is voor wie minder goed ter been is.

Een wandeling langs het tracé van de elektrische draadversperring die de Duitse bezetter in de Eerste Wereldoorlog langs de Belgisch-Nederlandse grens zette. Onderweg staan drie nagebouwde stukken draad en negen borden; een van die stukken staat bij de Achelse Kluis. Er is een korte lus van 3,2 kilometer en een lange van 8,8, beide gemarkeerd met een klaproos. De lange begint bij De Ezel aan de Ruiterstraat of bij de Kluis.

Wandelroute van 7,4 kilometer rond de abdij, over de Nederlands-Belgische grens heen. Je loopt letterlijk van het ene land in het andere.

Voor de deur ligt knooppunt 54, dus je fietst het netwerk zo op: de Belgische grens over of langs de Brabantse dorpen. Je stelt je eigen route samen uit genummerde punten en verdwalen kan bijna niet. Te voet werkt het net zo. Fietsen kun je bij ons huren.

Een fietsroute die in Leenderstrijp zelf begint en 45,2 kilometer later weer uitkomt: door de bossen, over de open heide, langs de vennen en door de dorpen van Zuidoost-Brabant, met de Strabrechtse Heide als verste punt. Een dag fietsen, en je hoeft de auto niet aan te raken.

Een lus van 48,4 kilometer door Heeze-Leende en de natuurgebieden eromheen. Een hele dag fietsen met pauzes.

Fietsroute van 54 kilometer door Hamont-Achel en Pelt, met het inspiratiepunt bij de Achelse Kluis als begin en eind. Onderweg komt de kaas, de chocolade en het bier van de streek voorbij, en ook de teutenhuizen: de koopmanshuizen van de handelsreizigers die hier en in Leenderstrijp rijk werden. In het Ursulinenklooster in Hamont is er zelfs een teutenkamer. Naar het startpunt fiets je in een klein halfuur.

Fietsroute van 42,5 kilometer langs de meesterwerken van deze streek, met de Kapelstraat in Heeze als begin en eind. Onderweg het smalspoormonument in Sterksel, het Strijpertunneltje, de langgevelboerderijen aan de Zaalstraat in Leende, de Leenderheide en onze eigen Heimolen. Reken op een paar uur trappen.

Twintig kilometer over de heide en langs de vennen, met het heidecafé bij natuurpoort De Plaetse als begin en eind. De route gaat ook door de Herbertusbossen en langs Kasteel Heeze, over verharde en onverharde paden door elkaar. Naar het startpunt is het negen kilometer, met de auto zeventien minuten en met de fiets drie kwartier.

Door het Leenderbos en over de Groote Heide lopen lange stukken onverhard, tot aan de Achelse Kluis en de Belgische grens. Daar maak je zelf een gravelrit van zo lang als je wilt; naar de Kluis is het 5,8 kilometer met de fiets, dus de auto kan op de oprit blijven staan. Voor wie hier komt om te trappen, niet om te kijken.

In het Belgische Hechtel-Eksel stijgt een fietsbrug in een dubbele cirkel tot ongeveer tien meter hoogte, tussen de stammen van het Pijnven. De helling is licht; het pad is zo’n zevenhonderd meter lang.

In Bokrijk fiets je tweehonderd meter dwars door een vijver, met het water aan beide kanten op ooghoogte. Het pad is vlak en afgeschermd. Te combineren met het openluchtmuseum.

Het gemeentelijke zwembad van Valkenswaard, het dichtstbijzijnde overdekte bad. Kijk de openingstijden en de banenroosters van tevoren na, die wisselen per seizoen.

Open: het rooster wisselt per week; zaterdag 12.00-16.00 en zondag 9.00-14.00 liggen vast, woensdag 14.00-16.00 is kindermiddag

Een saunacomplex met verschillende sauna’s, baden en een restaurant, en met een echte tuin om in te liggen. Het ligt op de helft van de afstand van BLUE in Helmond en doet er niet voor onder. Voor als je na de eigen wellness ook nog eens een dag wilt wegzinken.

Open: dagelijks 10.00-22.30; inchecken kan tot 19.30

Het nationale zwemcentrum in de Genneper Parken: een subtropisch bad met glijbanen naast het wedstrijdbad waar olympiërs trainen. Op dezelfde plek liggen de ijsbaan en de stadsboerderij. Kaartjes gaan per tijdslot, dus reserveer vooraf.

Open: per bad en per activiteit anders, en met tijdsloten; kijk het rooster na

Subtropisch zwemparadijs net buiten Valkenswaard, met golfslagbad, glijbanen, wildwaterbaan en een kinderbad. Ook te bezoeken zonder er te logeren, maar reserveer je dagkaart vooraf.

Open: maandag t/m donderdag en zondag 11.00-20.00, vrijdag en zaterdag 11.00-21.00; dagkaart vooraf reserveren

Een zandafgraving die een zwemplas werd, met strand, bos eromheen en een natuurcentrum. In de zomer buiten zwemmen zonder dat je naar zee hoeft.

Open: altijd toegankelijk; toezicht alleen in het zomerseizoen

Het subtropische bad net over de grens in Pelt: wildwaterbaan, glijbanen, golfslagbad, een warme lagune en kinderbaden, met een buitenbad met ligweide voor de zomer. Het water is er rond de dertig graden. Er is ook een apart 25-meterbad om banen te trekken.

Open: per activiteit anders, kijk het rooster na

Wellnessresort aan de Scheepsboulevard, op hetzelfde adres als het Fletcher-hotel. Sauna’s, hammam, baden, een binnen- en een buitenbad, een restaurant en een terras. Twee dingen om te weten: reserveren is verplicht, en badkleding is er niet toegestaan. SpaSense in Geldrop ligt op de helft van de afstand en doet er niet voor onder; daar is een tuin waar hier een terras is.

Open: dagelijks 10.00-22.30

De dichtstbijzijnde golfbaan ligt in Leende, aan de Maarheezerweg Noord: achttien holes, par 72, deels door bestaand bos aangelegd. De eerste negen holes kwamen er in 1976, de tweede negen in 2006. Bel of mail vooraf of je als gast terecht kunt en wat je aan baanpermissie nodig hebt.

Wie meer dan één baan wil spelen, zit hier goed. Negen holes: de Valkenswaardse Golfclub aan de Pastoor Heerkensdreef (10,4 km), De Tongelreep in Eindhoven en Golfclub Riel aan de Gijzenrooiseweg in Geldrop (13,5 km binnendoor). Achttien holes: de Eindhovensche Golf aan de Eindhovenseweg in Valkenswaard (11,3 km), een heidebaan van Harry Colt uit 1930 met een overdekte driving range, Crossmoor in Weert (17,1 km), BurgGolf Gendersteyn bij Veldhoven (20,4 km), De Gulbergen bij Nuenen (21,7 km) en Welschap in Eindhoven. Bij de clubbanen geldt meestal baanpermissie en reserveren vooraf.

Skiën en snowboarden op echte sneeuw, binnen, het hele jaar door. Er is een oefenbaan en een langere afdaling; ski’s, schoenen, boards en helmen huur je er. Les kan ook. Het ligt pal naast De Kempervennen, dus je kunt het met een zwemmiddag combineren.

Een stokerij op De Caai, het oude Campina-terrein, waar met de hand gin, rum, vodka, bierbrandewijn en likeuren gemaakt worden. De rondleiding duurt een uur en de meester-stoker doet hem zelf; daarna proef je drie van de dranken. Vanaf 18 jaar en op reservering.

Achter de dorpsschool aan de Sint Jan Baptistastraat ligt een klein speeltuintje. Dichterbij wordt het niet: je loopt er in een paar minuten naartoe, zonder een weg over te hoeven steken waar iets rijdt.

Open: altijd toegankelijk

De dichtstbijzijnde speeltuin, aan de Lindenlaan in Leende. Klimtoestel met glijbaan, schommels, wipkippen en een overdekte zitplek voor wie meekijkt. Vrij toegankelijk, en op de fiets zo gedaan.

Open: overdag vrij toegankelijk; er staat geen hek, maar in de avond spelen is er niet gebruikelijk, uit rust voor de buurt

Geiten, kippen, konijnen en varkens om te aaien en te voeren, aan de Bosstraat in Valkenswaard. Met een terras voor de ouders.

Open: ma, di, do en vr 9.00-12.00, wo 9.00-17.00, za en zo 10.00-13.00

Acht banen met een restaurant ernaast, op een kwartier rijden. Een uitkomst op een regenachtige avond met een gezelschap.

Open: wisselt per dag; reserveer vooraf een baan

Grote, overzichtelijke speeltuin in Valkenswaard met klimrekken, glijbanen, een kabelbaan en water- en zandspel.

Open: april t/m september wo, vr, za en zo 10.00-17.30; maart en oktober 12.00-17.00. Bij slecht weer dicht.

Schaatsen op een overdekte baan, ook als het buiten niet vriest. In de Genneper Parken, naast het zwembad.

Open: publiek schaatsen staat per week op het rooster, kijk dat na

Een buitenspeeltuin van ruim zesduizend vierkante meter in de bossen van Waalre. Niet elke dag open, dus kijk de openingsdagen vooraf na.

Open: woensdag en vrijdag 13.00-17.30, zaterdag en zondag 10.30-17.30; in de zuidelijke schoolvakanties dagelijks. Maandag, dinsdag en donderdag gesloten.

Een biologische stadsboerderij midden in de Genneper Parken. Je loopt vrij over het erf, ziet de koeien gemolken worden en kaas gemaakt. Er is een boerderijwinkel, en je kunt er ook lunchen: alles wat ze klaarmaken is biologisch en veel komt uit de eigen tuin.

Open: de boerderijwinkel en het ProefLokaal dagelijks 10.00-17.00; het erf en de stallen zijn altijd open

Klimmen van boom naar boom bij de IJzeren Man, met parcours op verschillende hoogtes. Er geldt geen leeftijdsgrens maar een lengte-eis: vanaf 1,30 meter mag je zelfstandig klimmen. Je krijgt tweeënhalf uur en reserveren gaat vooraf online.

Een klimpark aan de Turfweg waar je met één kaartje de hele dag binnen bent: klimparcours in de bomen, een juniorparcours voor de kleinere kinderen, netten om in te klimmen, een boulderwand, een speeltoren en een waterspeeltuin. Voor een groep kun je er ook lasergamen of archery tag doen. Parkeren kost vijf euro.

Open: per dag verschillend, kijk de agenda na voor je gaat

Een speeltuin zo groot als zeven voetbalvelden in het Henri Dunantpark, met een pirateneiland, een fort, boerderijdieren en een speelbad voor de kleintjes in het warme seizoen. Bedoeld voor kinderen tot een jaar of twaalf. Een deel van het jaar is de entree gratis, op andere dagen wordt een kleine bijdrage gevraagd; kijk vooraf na wat er die dag geldt.

Open: ma t/m vr 9.00-18.00, za 10.00-18.00, zo 12.00-18.00; in het najaar en de winter zondag gesloten

Dierentuin in Mierlo met meer dan zestig diersoorten en meerdere speeltuinen, waaronder een waterspeeltuin. De tuin heette tot 2024 Dierenrijk.

Open: de tijden wisselen per seizoen, kijk ze na voor je gaat

Trampolinepark met dertien onderdelen: een sprongtoren, een luchtkussen om in te landen, een ninjabaan tegen de klok en banen om tegen elkaar te springen. Het is binnen, dus het kan ook als het regent. Voor de allerkleinsten is er een eigen moment, en de drukke tijden zitten snel vol: reserveer vooraf.

Open: de tijden wisselen per dag en per schoolvakantie, kijk de agenda na. Mini Jump voor 2 t/m 5 jaar: wo en vr 10.00-13.00, do 10.00-12.00, za en zo 10.00-11.00.

Een speelbos met een kabouterpad erdoor: huisjes tussen de bomen, een waterpomp waarvan het water door uitgeholde boomstammen loopt, en takken genoeg om een hut te bouwen. In de herfstvakantie komen de kabouters er logeren. Het bos is niet elke dag open, dus kijk vooraf na wanneer je terecht kunt.

Open: altijd toegankelijk

Een attractiepark naast Aquabest, helemaal omheind en in één oogopslag te overzien, dus je hoeft niet achter iedereen aan. Binnen en buiten: twee achtbanen, een zweefmolen, een stormtoren, een adventuregolfbaan met piratenthema, en speeltuinen die juist voor peuters en kleuters bedoeld zijn. Laagdrempelig en niet zo groot als de Efteling, en dat is precies het punt.

Open: per dag verschillend; de tijden staan in de ticketshop

Attractiepark in Sevenum, opgedeeld in zes werelden. Compacter en overzichtelijker dan de Efteling, en dichterbij.

Open: de tijden wisselen per dag, kijk de kalender na

Door het safaripark rijd je met de eigen auto of de bus tussen de dieren door; ernaast ligt Speelland met waterspeeltuin en glijbanen. Samen een hele dag.

Open: de tijden wisselen per seizoen, kijk ze na voor je gaat

Overdekt attractiepark voor jonge kinderen, dus ook een optie als het regent. Op dezelfde rit als de binnenstad van Hasselt te doen.

Open: per dag verschillend, kijk de agenda na voor je gaat

Het sprookjespark in Kaatsheuvel. Een dagtocht: bijna een uur rijden, en dat twee keer, dus vertrek vroeg.

Open: de tijden wisselen per dag en per seizoen, kijk de kalender na

Attractiepark in de Kempen met achtbanen voor de durvers en rustiger attracties voor de kleinsten. Minder druk dan de Efteling.

Open: de tijden wisselen per dag, kijk de kalender na

De dichtstbijzijnde plaats met een echt winkelcentrum en supermarkten, dus hier doe je de boodschappen die de dorpswinkel niet heeft. Maar het is ook gewoon een leuke plek om naartoe te gaan: het dorpshart staat vol terrassen en de weekmarkt is er mooi aangekleed.

De dichtstbijzijnde grote stad. Winkelen in de binnenstad, en op Strijp-S, de oude Philips-fabrieksterreinen, zitten ontwerpstudios, horeca en een markthal. In oktober is er de Dutch Design Week.

Een compacte binnenstad met winkels rond de Markt, dichtbij en rustiger dan Eindhoven. Op woensdag en zaterdag is er markt. Er zit een bioscoop en er is genoeg om te eten, en het parkeren scheelt: ’s avonds gratis en overdag een stuk goedkoper dan in Eindhoven.

Naast het outletcentrum ligt een echte oude stad: de romaanse Munsterkerk, de Christoffelkathedraal en een binnenstad vol terrassen. Goed te combineren met de outlet op dezelfde dag.

Het grootste outletcentrum van Nederland, gebouwd als een winkelstadje met straatjes en pleinen. Reken op een halve dag. Druk op zaterdag en in vakanties.

De Sint-Janskathedraal, een vaartocht door de Binnendieze onder de stad door, en de Bossche bol bij de banketbakker. De stad van Jheronimus Bosch.

Winkelstad net over de grens, met de Japanse Tuin en het Jenevermuseum. Ook leuk voor wie eens in een ander land wil rondlopen zonder ver te rijden.

Het Vrijthof, het Onze Lieve Vrouweplein, de boekhandel in de Dominicanenkerk en de mergelgrotten van de Sint-Pietersberg. Een dag die niet op een Nederlandse stad lijkt.

Een stad voor een hele dag: de Grote Markt, de Meir om te winkelen, het MAS aan de kaaien en een station dat zelf een bezienswaardigheid is.

De kunstroute van Heeze-Leende, een keer in de twee jaar, deze keer van 3 tot en met 25 oktober met ruimtelijke verkenning als thema. Er lopen kunstwandelroutes door alle vier de dorpen en een fietsroute langs alle werken. In Leenderstrijp zelf staat werk van Mettsje de Boer, Erikjan Roodbol en Peter Huibers; bij Landgoed Kapellerput en natuurbegraafplaats Schoorsveld staan zestien werken op één route. Binnen hangt werk in dorpshuis De Schammert en in Hotel Kapellerput.

Open: de wandelroutes elke dag, de galeries in het weekend

De kerk van buurdorp Leende, met het fonteinbeeld ervoor. Leende heeft de winkels, de bakker en meer keuze om uit eten te gaan. Strijp heeft zijn eigen twee terrassen: dat van de Hospes voor een biertje en dat voor de deur van de Coöp voor een koffie onderweg.

Open: de vieringen zijn zaterdag 16.30 en zondag 10.00

Aan de Kloosterlaan ligt een kort stuk spoor met een informatiebord: wat er over is van het smalspoor dat na 1900 werd aangelegd om de heide te ontginnen. Klein monument, leuk verhaal.

Open: altijd te zien, het ligt buiten

Er is hier het hele jaar door iets: concerten in het Perron en in de kerk, avondwandelingen met het IVN, de fiets-driedaagse van Leende, het concours hippique, de avondvierdaagse, een slipjacht en de dorpsweekenden. Op de agenda van Visit Heeze-Leende staat wat er in jullie week te doen is. De twee grote staan hieronder los: de Brabantsedag en KunstSmullen.

Een ossenbeeld bij de kerk, door de dorpelingen zelf ontworpen en gebouwd ter ere van de ossen waarmee de heide rond Sterksel werd ontgonnen.

Open: altijd te zien, het staat buiten

Een kasteel waar nog altijd gewoond wordt, met rondleidingen langs de salons, het Romeinse bad en de slaapkamers. Er hangen zeventiende-eeuwse wandtapijten, er is een achttiende-eeuwse badkamer en een geheime kamer. Bij de slotgracht staat de oude ijskelder, waar vroeger ijs uit de gracht werd bewaard. Kijk de dagen en tijden vooraf na op de website van het kasteel.

Open: alleen met een rondleiding, 1 mei t/m 30 september: woensdag 14.00, zondag 14.00 en 15.00; in juli en augustus ook woensdag 15.00

Wie zo dicht bij de grens woont, kent de verhalen. Boter, tabak, vee en koffie gingen hier heen en weer, en de kommiezen gingen erachteraan. Het museum in Budel vertelt het van beide kanten, met een audiotour in het Nederlands, Engels, Duits, Frans en in het Buuls dialect. De ingang is aan het Capucijnerplein.

Open: oktober t/m maart wo t/m za 13.00-16.30; van april t/m september ook op maandag

De naam komt van een oude vertelling over een kapel die hier in de grond zou zijn gezonken. Tegenwoordig staat er een hotel aan de Somerenseweg, midden in het bos op een landgoed van zo’n 26 hectare; de naam en het verhaal zijn gebleven.

Open: het landgoed is vrij toegankelijk; het restaurant lunch 12.00-17.00 en diner 17.00-20.45

Een vaste kunstroute van bijna twee kilometer over het voormalige Providentia-terrein, gemaakt door drie kunstenaars. Het routeboekje is gratis op te halen bij Galerie Kempro, waar ruim twintig ambachtslieden en kunstenaars werken.

Open: de route is altijd te lopen; het boekje haal je op bij de galerie

Het theater van Valkenswaard, groot genoeg voor landelijk bekende namen en klein genoeg voor de musical van groep acht. In hetzelfde gebouw zit de bibliotheek. Kijk de agenda na: er is bijna elk weekend iets.

Open: het theatercafé op werkdagen vanaf 9.00, in het weekend een uur voor de voorstelling

Het enige museum ter wereld dat helemaal over steendruk gaat. In de werkplaats staan snelpersen van zes ton die er nog mee drukken, en een drie meter hoge replica van de eerste houten pers van uitvinder Aloys Senefelder. Aan de muur hangt de litho die Vincent van Gogh van De aardappeleters maakte, met werk van Mucha, Van Dongen en Sluijters ernaast.

Open: di t/m zo 13.00-17.00

Valkenswaard heeft zijn naam aan de valkeniers die hier wilde valken vingen, africhtten en aan vrijwel elk Europees vorstenhuis verkochten. De laatste valkenier van het dorp stierf in 1935; sinds 2010 staat de valkerij op de Unesco-lijst van immaterieel erfgoed. Dit museum vertelt dat verhaal, en daarnaast dat van de sigarenmakerij die vanaf 1865 het dorp aan het werk hield. Het zit in hetzelfde Carolusgebouw als het Steendrukmuseum, dus je doet ze in één keer.

Open: woensdag t/m zaterdag 13.00-17.00; groepen vanaf tien personen ook buiten die tijden

Eén man, Christiaan van den Heuvel, heeft hier in dertig jaar een verzameling antieke rijtuigen bij elkaar gebracht, vooral Nederlands, Belgisch en Frans. Een kleine plek met een hoge waardering van bezoekers. Bel of mail vooraf, want het is geen museum dat elke dag open is.

Open: alleen op afspraak te bezoeken

Een werkend textielmuseum: de getouwen staan te ratelen en de mensen die ze draaien hebben zelf in de textiel gezeten. Geldrop leefde eeuwenlang van de weverij, en hier zie je hoe dat ging. Mooi te combineren met Kasteel Geldrop, een paar minuten verderop.

Open: wo t/m zo 13.00-17.00

Wat eerst het preHistorisch Dorp heette en sinds juli 2026 Museumpark VONK, met de collectie van het Eindhoven Museum erbij. Buiten kun je speerwerpen, met een boomstamkano varen en oude technieken en ambachten proberen; in het nieuwe gebouw bij de ingang aan de Boutenslaan gaan de tentoonstellingen over tienduizend jaar Eindhoven en omgeving. Het staat allemaal op één terrein midden in de Genneper Parken, dus je kunt er een wandeling aan vastplakken. Reken op een halve dag.

Open: dagelijks 10.00-17.00

Een kasteel midden in het dorp, met een Engelse landschapstuin eromheen die vrij toegankelijk is. Op het landgoed vind je een kinderboerderij, een bloementuin en een belevingstuin waar het om ruiken en voelen gaat. Op het landgoed zit ook de Kasteelhoeve, waar je kunt lunchen; reserveer dat vooraf.

Open: zondag 14.00-17.00 en gratis; in juli en augustus dagelijks behalve maandag. De deur sluit om 16.45.

Moderne en hedendaagse kunst aan de Dommel, met een vaste collectie waarin Picasso, Chagall en Kandinsky hangen en wisselende tentoonstellingen die vaak behoorlijk eigenzinnig zijn. Het gebouw zelf is het bekijken waard.

Open: di t/m zo 11.00-17.00; dinsdag van 15.00 tot 17.00 gratis naar binnen

Van de eerste aanhangwagens van de gebroeders Van Doorne tot de Daffodil met zijn variomatic en de vrachtwagens van nu. Ook leuk voor wie niets van auto’s weet: het is net zo goed een verhaal over een familiebedrijf dat uitgroeide tot een wereldmerk.

Open: di t/m zo 10.00-17.00; maandag gesloten

In het bos aan de Luikerweg liggen ruim tweehonderd Britse militairen begraven, bijna allemaal gevallen in het najaar van 1944. Valkenswaard was het eerste dorp dat op de hoofdroute van de Britse opmars werd bevrijd, aan het begin van operatie Market Garden. Een stille plek, zorgvuldig onderhouden, vrij toegankelijk.

Open: altijd toegankelijk

In de fabriek aan de Emmasingel waar Gerard Philips in 1891 met gloeilampen begon. Je ziet hoe die lampen met de hand gemaakt werden en hoe de machines het rond 1920 overnamen, en van daaruit loopt het verhaal door tot nu. Dit is waar Eindhoven vandaan komt. Reken op anderhalf tot twee uur.

Open: di t/m zo 11.00-17.00

Het theater van Weert, aan het Collegeplein in de binnenstad: muziek, dans, cabaret en toneel, en een kindertheaterweek waarin kinderen tot twaalf gratis naar binnen mogen. Te combineren met een avond in Weert, waar je na zessen gratis parkeert.

Open: de kassa di t/m vr 13.00-16.00 en een uur voor de voorstelling

Abdij op de Belgisch-Nederlandse grens, met een brouwerij, een winkel, een proeflokaal en de terrassen van de herberg. Je kunt er vanaf de voordeur naartoe lopen: 6 kilometer over wandelpaden, ruim een uur. Het poortgebouw is ook een van de zeven natuurpoorten van De Groote Heide. De abdij is sinds 2023 in particuliere handen en het bier heet geen trappist meer.

Open: maandag gesloten; de herberg di t/m zo 10.00-20.00 en de winkel 10.00-18.00, vanaf 10 november korter. De keuken sluit een uur voor sluitingstijd.

Het oude stadhuis van Weert, rijksmonument, met een goudkleurige uitbreiding van ontwerper Maurice Mentjens. Binnen de geschiedenis van Weert: schilderijen, beelden, gebruiksvoorwerpen en religieuze kunst.

Open: di t/m zo 11.00-17.00

Het vliegende-schotelgebouw uit 1966 dat Philips liet bouwen, tegenwoordig een tentoonstellingsruimte. Al van de snelweg af een bezienswaardigheid.

Open: wo t/m zo 11.00-17.00; maandag en dinsdag gesloten

Een streekmuseum in Achel dat van de prehistorie tot na de Tweede Wereldoorlog loopt, met opgravingen, maquettes en documenten. Het zit in het Simonshuis, dat van oktober 1944 tot april 1945 het hoofdkwartier was van generaal Dempsey, de bevelhebber van het Tweede Britse Leger. Klein, en op een kwartiertje van de Achelse Kluis.

Open: oktober t/m april ma 13.00-16.30, di t/m vr 9.00-12.00 en 13.00-16.30, za 9.30-12.00; mei t/m september ma 13.00-16.30, di t/m vr 9.00-16.30, za 9.30-15.30. Feestdagen gesloten.

De weverij die Gerrit Rietveld eind jaren vijftig ontwierp, met een landschapspark van Mien Ruys eromheen: twee grote namen op één plek, en beide rijksmonument. De showroom is op werkdagen vrij te bezoeken. Wil je ook het park, de Rietveld-bushalte en de klok zien, dan is er de Rietveldsafari met gids, op reservering via het Cultuurhuis in Bergeijk.

Open: do t/m zo 13.00-17.00

Twee musea onder één dak in Asten. Het ene heeft de grootste verzameling luidklokken en beiaarden ter wereld, en je mag er zelf aan een klok trekken en een beiaard bespelen. Het andere gaat over de Peel, met fossielen en een mammoetskelet. Alles ligt op één verdieping, tuin inbegrepen, dus het is goed te doen met een rolstoel, rollator of kinderwagen. Boek vooraf een rondleiding, dan hoor je er veel meer over.

Open: di t/m vr 9.30-17.00, za t/m ma 13.00-17.00

Vincent van Gogh woonde van 1883 tot 1885 in Nuenen en maakte daar honderden werken, waaronder De aardappeleters. Het museum in het oude raadhuis laat hem zien als mens én als schilder, en is het startpunt van een wandeling langs het Van Goghkerkje, het wevershuis, de molen Roosdonck en de Opwettense watermolen. Die route is tien kilometer; in het weekend zijn er ook wandelingen met gids.

Open: di t/m zo 10.00-17.00, maandag vanaf 13.00

Een werkend bakkerijmuseum met een houtoven uit 1850 die nog gestookt wordt, een molen en een ouderwetse bakkerswinkel met snoep van vroeger. Je ruikt het brood voor je binnen bent. Er zijn ook bakworkshops, bijvoorbeeld voor worstenbrood of kruimelvlaai. Rondleidingen gaan op een paar vaste dagen per week, dus kijk vooraf na wanneer en meld je aan.

Open: woensdag en zaterdag 10.00-16.00, andere dagen in overleg

Een heel dorp van verplaatste historische boerderijen en werkplaatsen, met ambachtslieden aan het werk. Op hetzelfde terrein ligt Fietsen door het Water.

Open: in het seizoen dagelijks 10.00-18.00; buiten het seizoen beperkt, kijk het na

Het dorpscafé van Leenderstrijp, in handen van een coöperatie van 52 dorpsgenoten. Op loopafstand, dus niemand hoeft te rijden. Het terras is al open, in december 2026 gaat het helemaal open.

Open: vrijdag en zaterdag 14.00-21.00, zondag 10.00-21.00

De snackbar van Leende, aan de Dorpstraat en nog dichterbij dan de kerk. Je haalt er frietjes en snacks af, maar je kunt er net zo goed gaan zitten en netjes bediend op je gemak eten. Het makkelijkste antwoord op een dag waarop niemand meer wil koken.

Open: maandag en dinsdag gesloten, wo en do 16.00-21.00, vr en za 11.30-21.00, zo 14.00-21.00

Het dorpshuis van Leende, met een grand café en een terras aan de Dorpstraat. De keuken is er voor de lunch en voor een vroeg hapje, want om zes uur gaat hij dicht; dineren doe je dus ergens anders. In hetzelfde gebouw zit de bibliotheek van Leende, en er hangt vaak werk van iemand uit de streek.

Open: ma t/m do 9.00-23.00, vr 9.00-19.00, za en zo 10.00-19.00; de keuken 12.00-18.00

Leende heeft de dorpsterrassen op 2,5 kilometer; Valkenswaard heeft op tien kilometer een levendig centrum met meer keuze, ook voor een avondje uit.

Aan de Oostrikkerdijk, op drie kilometer. Een van de twintig plekken in Heeze-Leende waar een gedichtentafel staat, dus je kunt er een ommetje aan vastknopen.

Open: ma en di gesloten, wo en do 11.00-21.00, vr en za 11.00-22.00, zo 11.00-21.00

Brasserie aan de Langstraat met een terras, een speeltuin en een minigolfbaan erbij. Daarmee is het de makkelijkste plek in de buurt om met kinderen te eten: zij spelen of golfen, jij blijft zitten. Op de fiets is het een kwartiertje.

Open: maandag en dinsdag gesloten

Brasserie van het hotel aan de Valkenswaardseweg, voor de lunch en voor het diner, met een ruime kaart. Je zit er zo, ook zonder te reserveren, en je bent er in zeven minuten.

Open: dagelijks 10.00-23.00; de keuken 12.00-21.30, lunch tot 17.00 en diner daarna

Het grand café van de manege aan de Valkenswaardseweg, met uitzicht op de rijbanen. Kinderen kijken naar de paarden, jij zit op het terras. Er wordt gereden, lesgegeven en buiten gereden, dus er is altijd iets te zien.

Open: het grand café di t/m vr 12.00-00.00, za en zo 10.00-22.00

Boscafé aan de Valkenswaardseweg, in het pand waar eerder pannenkoekenhuis De Clown zat. Het ging in mei 2026 open en de specialiteit zijn de stoofpotten die uren staan te sudderen, met vlees, vis of vegetarisch. Buiten een terras met een speeltuintje en een dierenweide, binnen een open haard. Vanaf hier beginnen wandel- en fietsroutes door het Leenderbos, en je kunt er ook naartoe lopen: ruim een uur door het bos, een drankje op het terras, en dan dezelfde weg terug.

Open: maandag gesloten, dinsdag t/m zondag vanaf 10.00

Restaurant aan de Dorpsstraat in Soerendonk, voor de lunch en voor het diner, met een terras en een zaal voor feesten. Je kunt er ook alleen voor een kop koffie naar binnen. Van de vier dorpen om ons heen is dit de dichtstbijzijnde plek waar je écht uit eten gaat.

Open: ma en di 11.30-14.30, do t/m za 11.30-14.30 en 17.30-21.00, zo 11.30-14.30 en 17.30-20.00; woensdag gesloten

Een van de weinige Chinezen die er nog zijn, aan de Nieuwendijk in Heeze. Om binnen te gaan zitten is het niet de gezelligste plek, maar om af te halen is het uitstekend. Bel, rijd erheen en eet thuis aan de lange tafel.

Open: dinsdag gesloten; maandag en wo t/m vr 16.00-21.00, zaterdag en zondag 12.00-21.00

Aan de Kapelstraat in Heeze, met een open keuken waar je in kunt kijken. Van de koffie in de ochtend tot het diner ’s avonds, en daartussen de lunch en de borrel. Elke dag open van tien tot negen, dus het past altijd ergens in.

Open: dagelijks 10.00-21.00

Aan de Kapelstraat in het centrum van Heeze, met een groot terras en pal naast Kasteel Heeze. Een goed vertrekpunt: zet de auto hier, eet een hapje, en loop daarna langs het kasteel de Herbertusbossen in. Terug ben je weer bij het terras.

Open: ma t/m do 11.00-00.00, vr 11.00-02.00, za 10.00-02.00, zo 10.00-00.00

Borrelbar aan de Kerkstraat in Maarheeze, tussen de monumentale panden van de mooiste straat van het dorp. Een terras aan de voorkant, een tuin die half achter het pand verstopt ligt en binnen een lichte tuinkamer met een hoek voor de kinderen. Ook een fietscafé, dus je kunt er met de fiets naartoe.

Open: maandag en dinsdag gesloten, wo en do 10.00-18.00, vr t/m zo 10.00-20.00

Taverne en restaurant aan de Oranje Nassaulaan in Maarheeze, voor de lunch en voor het diner, met een terras, een bar en een open haard. De kaart loopt van één snel hoofdgerecht tot een verrassingsmenu van vijf gangen, dus het past bij een avond waarop de een wel en de ander niet uitgebreid wil eten. Er zijn twee zalen voor een groep.

Open: maandag en dinsdag gesloten

Café-restaurant in een langgevelboerderij op het gehucht Heezerenbosch, aan de rand van het bos. Gemaakt voor wandelaars en fietsers: ruim parkeren, een terras voor de goede dagen en een haard voor de andere. De kaart wisselt elke zes tot acht weken.

Open: ma, di en vr t/m zo 12.00-22.00; woensdag en donderdag gesloten

Italiaan in Sterksel, de best beoordeelde zaak van het dorp en een vaste waarde in de streek. Pizza, pasta, en kinderen zitten er goed. Handig als je toch al naar Sterksel gaat voor de kunstroute of de kortste spoorlijn.

Open: woensdag t/m zaterdag 17.00-22.00, zondag t/m dinsdag gesloten

Het restaurant van Kapellerput, midden in het bos aan de Somerenseweg. Het grote terras kijkt uit over het ven. Je hoeft er niet te overnachten om te komen eten: een tafel is gewoon vooraf te reserveren, en dat is bij een hotelrestaurant niet altijd zo.

Open: lunch 12.00-17.00, diner 17.00-20.45; de meeste zondagavonden gesloten. Reserveer vooraf.

Wereldkeuken aan de Frans van Beststraat: onbeperkt eten, live bereid aan de kook-eilanden, met een speelhoek voor de kinderen en een eigen kaart en prijs voor ze. Op vrijdag en zaterdag werken ze met tijdsloten, dus reserveer.

Open: di gesloten, ma, wo en do 17.00-22.00, vr 17.00-22.30, za en zo 16.00-22.30

Grieks restaurant aan de Promenade in Valkenswaard, al jaren goed beoordeeld en met ruime porties. Een veilige keuze als je met een gemengd gezelschap uit eten gaat en niemand het eens wordt.

Open: maandag t/m zaterdag vanaf 16.30, zondag gesloten

Café aan de Markt in Valkenswaard, midden tussen de terrassen. Op woensdag vanaf acht uur is het speciaalbieravond. Open tot diep in de nacht, in het weekend tot drie uur.

Open: ma t/m do 9.00-01.00, vr 9.00-02.00, za 9.00-03.00, zo 9.00-01.00

Grand café aan de Markt, van de koffie in de ochtend tot het laatste glas. Op donderdag gaan ze al om half tien open, dus het is ook een plek voor een ontbijt of een late lunch als je gaat winkelen.

Open: ma gesloten, di en wo 10.30-23.30, do 9.30-23.30, vr en za 10.30-00.00, zo 10.30-23.30

Restaurant met een groot terras in het groen aan de Eindhovenseweg, met een zaal erbij voor een feest. Eten en drinken in het park, en de hele dag door open.

Open: ma gesloten, di t/m do 10.00-22.00, vr en za 10.00-23.00, zo 10.00-22.00

Een boerderij aan de rand van natuurgebied De Malpie, bekend in de streek om het ijs dat ze zelf van hun eigen producten maken. Er is een boerderijautomaat en buiten een speelplaats, dus het is de logische stop na een wandeling over de Malpie.

Open: wo t/m ma 10.00-19.00; dinsdag gesloten, ook in de vakantie

De Griek van Geldrop, aan het Bogardeind: de hele tafel vol schaaltjes, en dan nog een hoofdgerecht. Goed voor een avond waarop je met meer mensen bent en niemand iets hoeft te kiezen.

Open: dinsdag gesloten, verder dagelijks vanaf 16.30

Restaurant zonder menukaart aan de Nieuwendijk: het keukenteam kookt ’s avonds een meergangendiner van wat er die dag is, en je eet binnen of in de tuin. Je kiest dus niet, je laat het je voorzetten. Alleen ’s avonds en op reservering.

Open: alleen ’s avonds, op reservering

En anders blijf je gewoon binnen. De kookstudio is het beste regenprogramma dat we hebben: een dag koken met z’n allen en ’s avonds met twaalf man aan tafel.

Open: de hele dag, het is jullie eigen keuken

Binnenspeelparadijs met trampolines, glijbanen en een hoek voor de allerkleinsten. Het antwoord op een regendag met kinderen.

Open: de tijden wisselen per dag, kijk ze na voor je gaat

Regent het de hele dag, dan is Eindhoven op een kwartier rijden: het Van Abbemuseum, het Philips Museum en de overdekte winkelstraten.